Opublikowano:

XIX-wieczni literaci i wełniane majtki

Bawełna organiczna, wełna, jedwab, a może bambus? Co jest najzdrowsze dla człowieka? Dlaczego wełniane matki opinające nasze ciało są zdrowsze niż jakiekolwiek inne? Jak Oscar Wilde i Bernard Shaw przyczynili się do popularyzacji wełny w XIXw.?

Historia majtek sięga raptem połowy XIX wieku, wcześniej pod ubraniem nie noszono nic. Wszystkie królowe, baronowe, hrabiny w ogromnych perukach i w wielowarstwowych sukniach, zakonnice i sprzedawczynie truskawek nie nosiły majtek. Ba! Majtki kojarzyły się z ladacznicami, ponieważ tę część garderoby nosiły jedynie pracownice domów publicznych.

Majtkom i bieliźnie uratowała reputację nauka i nowe podejście do zdrowia i higieny. W XIX wieku zaczęto kojarzyć choroby z bakteriami, a człowiek który to udowodnił Louis Pasteur za swoje odkrycie otrzymał Nobla w 1905 roku, czyli stosunkowo niedawno. Rozpoczęto promowanie higienicznego stylu życia, mycie brudnych rąk przed… operacjami i przed jedzeniem, osłanianie miejsc intymnych przed bezpośrednim kontaktem z ziemią, brudnymi powierzchniami itd. Ubierano do tego celu barchany, flanele, baje i wełny. Sławę tym ostatnim, majtkom z wełny, przyniósł profesor zoologi i fizjologii Gustav Jaeger.

Gustav Jaeger

Wszystko zaczęło się od jego książki o odzieży sprzyjającej ochronie zdrowia Apparel For Health Protection (wydana w języku niemieckim). Twierdził, że ubieranie się w tkaniny z włosia zwierzęcego bezpośrednio na skórę jest zdrowsze od ubierania bawełny czy czegokolwiek innego m.in. dlatego, że dzięki wełnie jest nam ciepło zimą i chłodno latem, naturalnie „oddychają”. Wełniane majtki były szczytem higienicznego stylu życia w przeciwieństwie do ubrań z przędzy bawełnianej czy jedwabiu.

Książka trafiła w ręce wiktoriańskiego księgowego Lewisa Tomalina, który zachwycił się teorią dr Jaegera na tyle, że postanowił książkę przetłumaczyć i wydać własnym sumptem w 1880 roku. Książka została przyjęta w Londynie niezwykle entuzjastycznie, dodatkowo w 1884 roku odbyła się Międzynarodowa Wystawa Zdrowia (International Health Exhibition) w związku z czym Tomalin otworzył sklep z odzieżą inspirowaną teoriami Jaegera. Teorie niemieckiego profesora stały się przedmiotem kultu i jednocześnie stały się modne.

Świat artystycznej bohemy zaczął nosić wełniane majtki. Oscar Wilde, autor Doriana Graya, włączył się w modową rewolucję, która miała miejsce w tamtym czasie, chwalił Jaegera w listach do przyjaciół oraz pisał artykuły w Pall Mall Gazette, czy Morning Post. O teorii Jaegera i zdrowej wełnie poczytać można też w jego książce On Dress.

Za to Bernard Shaw wzbudził sensację przechadzając się po ulicach Londynu w brązowym wełnianym garniturze na wzór Jaegera, co zostało w prasie podsumowane, że wygląda jak gnom.

George Bernard Shaw w wełnianym garniturze

Bernard Shaw trafił na teorie Jaegera dzięki swojemu przyjacielowi Andreasowi Scheu, który był pierwszym handlowcem firmy produkującej odzież wełnianą. Scheu podarował Shawowi książkę Jaegera, ponieważ ten włączył się w ruch reformy mody w tamtym czasie i szukał dodatkowej inspiracji, wiedzy. Po przeczytaniu książki, napisał do Scheu list, w którym ironicznie przeklina Jaegera i jego książkę, jako diaboliczną, posiadającą moc zniszczenia Szkocji. Pisze o tym, że zanim ją przeczytał żył spokojnie i nieświadomie, a teraz skórzane sznurówki przyprawiają go o reumatyzm, podszewka w kapeluszu powoduje zapalenie opon mózgowych,  chusteczka chroniczny katar. List kończy rozdzierający serce opis jak to zamiast smacznie spać w bawełnianej pościeli, zwija się nago na kocu i wszystko go swędzi, a bawełniana koszula nocna już czeka z przeznaczeniem na całun.

Bernard Shaw z wełnianego koca i  spod bawełnianego całunu po bezsennej nocy wstał i stał się pierwszym ambasadorem teorii Jaegera. Całą bawełnę i jedwabie zamienił na wełnę, wzbudzając w mieście niemałą sensację.

Wełna do dziś ma swoich zwolenników, można kupić bieliznę, która nie wygląda jak zrobiona na drutach.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *